ReadyPlanet.com
dot dot
dot
คำสอนกรรมฐานจากพระพุทธโอษฐ์
dot
bulletมนุษย์ถือเอาที่พึ่งผิดๆ เป็นสรณะ
bulletอริยมรรคมีองค์แปด
bulletพระมหาสติปัฏฐานสูตร
bulletกายานุปัสสนาสติปัฏฐาน
bulletเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน
bulletจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน
bulletธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน
bulletปัจฉิมพุทโธวาทปาฐะ
bulletพรหมจรรย์แห่งพระพุทธศาสนา
bulletทางออกจากวัฏฏะสงสาร
bulletปฎิบัติอย่างไรจึงทำที่สุดทุกข์ได้
dot
แผนที่ เข็มทิศ ชัยภูมิ การปฏิบัติธรรม
dot
bulletบูชาพระรัตนตรัย
bulletพระตถาคตเจ้า เกิดขึ้นแล้วในโลก
bulletสัมมาทิฏฐิ
bulletสติปัฏฐาน ๔
bulletวิธีการปฏิบัติธรรม
bulletวิธีการกำหนดรู้
bulletอริยสัจ 4
bulletพระไตรลักษณ์
bulletปฏิจจสมุปบาท
bulletเพชรในหัวคางคก
bulletพระสารีริกธาตุ-ปัจเจกพุทธเจ้า
bulletพระอรหันตธาตุสมัยพุทธกาล
bulletพระอรหันตธาตุสมัยปัจจุบัน
dot
ว่าด้วยแนวทางการปฏิบัติธรรม
dot
bulletสมาทานศีล ๘
bulletคำขอกรรมฐาน
bulletคำลากรรมฐาน
bulletคำขอขมา
bulletดวงจิตผู้รู้อยู่ (หลวงปู่สิม)
bulletทวนกระแสจิตมาสู่ดวงจิตผู้รู้
bulletวิธีปฏิบัติธรรมหลวงปู่ดูลย์
bulletธาตุแห่งความว่าง
bulletการอ่านหรือฟังธรรมให้เป็นธรรม
bulletเครื่องตามรักษา 5 ประการ
bulletการประสารความขัดแย้งภายใน
dot
ข้อคิด-คติธรรม หลวงปู่มั่น
dot
bulletวัตรปฏิบัติ
bulletอุบายปัญญา
bulletโอวาทธรรม
bulletอธิบายธรรม จิตเดิม
bulletอธิบายธรรม อกิริยา
bulletอธิบายธรรม สัตตาวาส ๙
dot
ข้อคิด คติธรรม หลวงปู่ดูลย์
dot
bulletธรรมโอวาท
bulletปรารภธรรมะเรื่องอริยสัจสี่
bulletรู้ให้พร้อม
bulletแนวปฏิบัติที่ถูกต้องและง่าย
bulletเต่า กับ ปลา
bulletผลคล้ายกันแต่ไม่เหมือนกัน
bulletนักปฏิบัติลังเลใจ
bulletตื่นอาจารย์
bulletสิ้นชาติขาดภพ
dot
การเดินทางของนายไปล่
dot
bulletวิธีทำสมถะวิปัสสนา
bulletปฏิเวธธรรม จากประสบการณ์
bulletบันทึกธรรม จากประสบการณ์
bulletธรรมะ กับ ชีวิตประจำวัน
bulletกลางโลกียะ สู่ กลางโลกุตตระ
bulletปล่อยวางความว่าง
bulletทางสู่พระนิพพาน
bulletอนัตตา
dot
เรื่องเล่ากฏแห่งกรรม
dot
bulletบาปทางใจ
bulletไม่ต้องการสวรรค์
bulletหัวอกพ่อแม่
bulletวัยบาป
bulletวิญญาณคะนอง
bulletปากมนุษย์
bulletโทษของความโลภ
bulletนี่แหละผลกรรม
bulletเมตตา-กรุณา
bulletความฝันลุงยุ้ย
bulletเปรตหลวงพ่อขำ
bulletอานิสงส์ของการสวดพุทธคุณ
bulletสมาธิรักษาโรค
bulletวิญญาณรายงานตัว
bulletหญิงสองร่างนางสองชาติ
bulletใช้หนี้กรรม
bulletตายจากคนไปเกิดเป็นวัว
bulletบวช-ช่วยเตี่ยขึ้นจากนรก
bulletใช้หนี้กรรมสุนัข แมว
bulletตาเคลิ้ม
bulletอานิสงส์ สร้างพระพุทธรูป
bulletอดีตชาติ
bulletเรื่องจริงของการเวียนว่ายตายเกิด
dot
วัดรัตนคูหา ถ้ำผากล้วย แม่เมาะ
dot
bulletแผนที่ไปวัดรัตนคูหา(ถ้ำผากล้วย)
bulletพาแอ่วชุมชน ชมวิถีคนแม่เมาะ
dot
มุมกิจกรรม-ชมรมคนใจสบาย
dot
bulletทานบารมี
bulletภาพกิจกรรมชมรมคนใจสบาย
bulletข่าวชมรมคนใจสบาย
bulletถวายกุฎิคุณากโร ณ วัดรัตนคูหา
bulletไหว้พระดี แดนอีสาน
bulletร่วมสร้างอุโบสถวัดรัตนคูหา
bulletถวายกุฏิกรกช ณ วัดรัตนคูหา
bulletซื้อและติดต้ังปั๊มน้ำบาดาลให้วัด
bulletช่วยกันสร้างแรงบันดาลใจ
bulletสนทนาธรรมกับหลวงพ่อหล
bulletถวายผ้าป่าวัดเขาน้อยปัจเจกธรรม
bulletถวายสังฆทานวัดป่าบ้านโคกเต่า
bulletFacebook รวมภาพกิจกรรม
bulletวิธีป้องกันภัยจากรถสาธารณะ
bulletรักษาตาฟรี ถวายในหลวง
bulletโครงการผู้ป่วยมะเร็งเม็ดเลือดขาว
bulletขาเทียมฟรี สำหรับผู้พิการขาขาด
dot
นิทานธรรมะ
dot
bulletแพะระลึกชาติ
bulletคลั่งนิพพาน
bulletฝังลูกนิมิต
bulletอยากได้สวรรค์
dot
ธรรมบท แห่งความดี
dot
bullet ตนเป็นที่พึ่งของตน
bulletโสดาปัตติผล
bulletยมกปาฏิหาริย์
bulletสัตว์โลกมืดบอด
bulletประโยชน์ของตน
bulletผู้เกิดมาเพื่อฆ่าตนเอง
bulletไม่ได้ทรัพย์เมื่อหนุ่ม
dot
Newsletter

dot




การประสารความขัดแย้งภายใน

ที่มา:-หนังสือรู้แจ้งในชาตินี้ (In This Very Life)

 

การประสารความขัดแย้งภายใน

 

ในระหว่างการเจริญกรรมฐาน มีสภาวธรรมเกิดขึ้นหลายอย่าง ศรัทธาพยายามเอาชนะปัญญาหรือในทางกลับกัน วิริยะกับสมาธิก็เช่นเดียวกันเป็นที่รู้กันในหมู่นักปฏิบัติธรรมว่าการรักษาอินทรีย์สองคู่นี้ให้สมดุลเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับความก้าวหน้าและรักษาทิศทางในการปฏิบัติให้ถูกต้อง

 

ในระยะแรกของการเข้าอบรมกรรมฐาน ผู้ปฏิบัติอาจรู้สึกกระตือรือร้นและมุ่งมั่น ทันทีที่นั่งลงจิตของผู้ปฏิบัติก็จะมุ่งกำหนดอาการพองยุบ หรืออารมณ์อื่น ๆ ที่อยู่ในข่ายของการรับรู้ แต่ด้วยความเพียรที่มากเกินไป จิตอาจพุ่งเลยอารมณ์กรรมฐานหรือไม่ก็หลุดจากอารมณ์ที่กำหนด ความผิดพลาดนี้อาจทำให้ผู้ปฏิบัติหงุดหงิดเพราะได้พยายามอย่างดีที่สุดแล้วยังไม่ได้ผล

 

บางทีผู้ปฏิบัติอาจพบความผิดพลาดของตัวเองแต่ก็สามารถปรับการกำหนดให้เลื่อนไหลไปตามปัจจุบันอารมณ์ได้ เมื่อเฝ้าดูอาการพองยุบจิตจะต้องรู้กระบวนการพองยุบอย่างต่อเนื่อง ในไม่ช้าการกำหนดก็จะง่ายขึ้น และผู้ปฏิบัติอาจเริ่มผ่อนคลายลงเล็กน้อย ความเพียรแทบไม่มีความจำเป็น แต่หากไม่ระมัดระวัง ความง่วงเหงาหาวนอนจะคืบคลานเข้ามาและครอบงำผู้ปฏิบัติในที่สุด

 

บางทีผู้ปฏิบัติอาจประสบความสำเร็จพอควรในการแยกรูปแยกนาม และมองเห็นความสัมพันธ์ของรูปนามนั้น ผู้ปฏิบัติจะได้ลิ้มรสพระธรรมและพบว่าเป็นสิ่งน่าตื่นเต้น เมื่อศรัทธาเต็มเปี่ยม ผู้ปฏิบัติอาจต้องการป่าวประกาศสัจจธรรมอันวิเศษที่ตนได้ประสบแก่มิตรสหายและพ่อแม่ เนื่องจากมีศรัทธามาก ความคิดและการวางแผนก็พลุ่งพล่าน เมื่อมีความคิดและความรู้สึกมากมายเช่นนี้ การปฏิบัติจะหยุดนิ่งไม่ก้าวหน้า อาการต่าง ๆ เหล่านี้เกิดจากศรัทธามากเกินไป

 

ผู้ปฏิบัติอีกคนอาจประสบกับสภาวธรรมแบบเดียวกัน แต่แทนที่จะปรารถนาในการเผยแผ่ธรรมะ ผู้ปฏิบัติกลับเริ่มตีความสภาวธรรมของตนเอง อาจกล่าวได้ว่าผู้ปฏิบัติประเภทนี้ “ทำจอมปลวกให้เป็นภูเขา” คือ นำประสบการณ์ทุกอย่างมาเทียบเคียงกับหนังสือธรรมะทุกเล่มที่ได้อ่าน จนเกิดความคิดยืดยาวทำให้การปฏิบัติไม่ก้าวหน้าอีกเช่นกัน นี่เป็นอาการของปัญญาที่มากเกินไป

 

ผู้ปฏิบัติหลาย ๆ คนชอบใช้เหตุผลตรวจสอบทุกอย่างที่ได้ยินก่อนที่จะยอมรับ พอเข้าอบรมกรรมฐาน พวกเขาพยายามตรวจสอบโดยการคิดหาเหตุผลว่าสิ่งที่ปฏิบัติอยู่ถูกต้องหรือไม่ ตอบสนองความเข้าใจของตัวเองหรือไม่ หากเขายังติดอยู่ในแนวคิดแบบนี้ ผู้ปฏิบัติก็จะถูกความสงสัยรบกวนตลอดเวลาเหมือนวนอยู่บนม้าหมุน พวกเขาไม่มีวันที่จะก้าวหน้า

หากได้ยินได้ฟังเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติหรือเคยลองปฏิบัติ และพบว่าได้ผลดีพอควรแล้ว ผู้ปฏิบัติพึงตัดสินใจทุ่มเทตนเองให้กับคำสอนที่ได้รับนั้นนี่เป็นวิธีเดียวที่ทำให้การปฏิบัติก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว ผู้ปฏิบัติเปรียบเหมือนทหารในสนามรบแนวหน้าไม่มีเวลาที่จะมาโต้แย้งหรือตั้งข้อสงสัยคำสั่ง ทุกคำสั่งจากเบื้องบนเป็นสิ่งต้องปฏิบัติตามโดยไม่ต้องสงสัย จึงจะเอาชนะในการรบได้ จนกว่าผู้ปฏิบัติจะสามารถประจักษ์สภาวธรรมที่เกิดขึ้น ตั้งอยู่และดับไปอย่างแจ่มแจ้งชัดเจน การปฏิบัติก็จะยังไม่มั่นคงเนื่องจากศรัทธาและปัญญาวิริยะและสมาธิยังไม่เสมอกัน แต่หากอินทรีย์เสมอกัน ผู้ปฏิบัติจะสามารถประจักษ์สภาวธรรมที่เกิดขึ้นและดับไปอย่างรวดเร็ว วิริยะและสมาธิ ศรัทธาและปัญญา มีความสมดุล ณ ขณะนี้อาจกล่าวได้ว่าผู้ปฏิบัติได้บรรลุถึงภาวะอุเบกขา ซึ่งเป็นความสมดุลของอินทรีย์ทั้งสี่ การกำหนดสติอาจดูราวกับว่าเกิดขึ้นด้วยตัวเองโดยไม่ต้องพยายามเลย

จิตที่สมดุลเปรียบเหมือนกับรถม้าที่ถูกเทียมด้วยม้าที่มีพละกำลังเท่ากันสองตัว เมื่อม้าทั้งสองออกวิ่ง การขับขี่รถม้านี้กลายเป็นของง่าย สารถีเพียงแต่ปล่อยให้ม้าวิ่ง แต่หากม้าตัวหนึ่งปราดเปรียวว่องไวในขณะที่ม้าอีกตัวหนึ่งแก่ ทรุดโทรมสารถีต้องทำงานหนักเพื่อไม่ให้รถตกถนน โดยการดึงม้าที่เร็วให้ช้าลง และกระตุ้นตัวที่ช้าอยู่ตลอดเวลาในทำนองเดียวกับการเจริญกรรมฐาน ตอนแรกจิตยังไม่มีความสมดุล และผู้ปฏิบัติต้องโซซัดโซเซจากความกระตือรือร้นไปสู่ความสงสัย จากความพยายามมากเกินไปสู่ความเกียจคร้าน แต่เมื่อการปฏิบัติก้าวหน้า อุเบกขาสัมโพชฌงค์ก็เกิดขึ้น และดูเหมือนว่าสติสามารถเดินหน้าไปได้ด้วยตนเอง เวลาเช่นนี้ผู้ปฏิบัติจะรู้สึกสบายอย่างยิ่ง หากเทียบกับชีวิตสมัยใหม่ก็เปรียบเสมือนการขับรถยนต์หรูหราที่แล่นไปด้วยเครื่องควบคุมความเร็วอัตโนมัติบนทางด่วนที่รถไม่ติด

 

ศรัทธาเสมอกับปัญญา วิริยะเสมอกับสมาธิ

ลักษณะของอุเบกขาก็คือ สภาวจิตที่เสมอกัน ไม่มีสภาวะใดครอบงำสภาวะอื่น อุเบกขาปรับความพอดีให้แก่ศรัทธาและปัญญา วิริยะและสมาธิ

 

พอดี พอดี

หน้าที่ของอุเบกขาสัมโพชฌงค์ก็คือ การเติมในส่วนที่ขาดและลดในส่วนที่เกิน อุเบกขาทำหน้าที่ประคองจิตก่อนที่จะตกไปสู่สภาวะสุดโต่งของการขาดหรือเกิน เมื่ออุเบกขาเข้มแข็ง จิตจะเป็นกลางไม่สุดโต่งเกินไป ผู้ปฏิบัติไม่ต้องใช้ความพยายามในการรักษาสติ

 

สารถีที่ดีจะปล่อยให้ม้าลากรถไป

สติที่ทำหน้าที่ระลึกรู้อารมณ์ได้ทุกอย่างเปรียบได้กับคนขับรถม้าที่เอนหลังแล้วปล่อยให้ม้าลากรถไป สภาวะที่สบายและเป็นกลางนี้เป็นอาการของอุเบกขา

เมื่ออาตมายังเด็ก อาตมาเคยได้ยินคนพูดถึงการหาบตะกร้า 2 ใบด้วยคานไม้ไผ่ ซึ่งเห็นได้ทั่วไปในพม่า ไม้คานพาดไว้บนบ่า มีกระจาดที่เต็มไปด้วยสัมภาระแขวนอยู่ที่ปลายทั้งสองข้าง เวลาออกเดินครั้งแรก คนแบกต้องออกแรงมากและสัมภาระนั้นก็หนัก แต่หลังจากเดินไปได้ 10-15 ก้าว ไม้คานเริ่มขยับขึ้นลงตามจังหวะการเดิน คนหาบไม้คานและกระจาดสามารถเคลื่อนไปได้อย่างสบาย ๆ จนคนหาบเองแทบไม่รู้สึกหนัก อาตมาเองแทบไม่เชื่อเหมือนกัน แต่พอได้มาเจริญกรรมฐานก็รู้ว่ามันเป็นไปได้

 

  

สติที่ต่อเนื่องทำให้เกิดอุเบกขา

ตามพุทธดำรัสอุเบกขาเกิดจากโยนิโสมนสิการ การกำหนดอย่างฉลาด กล่าวคือ การเจริญสติอย่างต่อเนื่องจากขณะหนึ่งไปสู่อีกขณะหนึ่งไม่ขาดสายด้วยความตั้งใจที่จะเจริญอุเบกขา อุเบกขาในขณะแรกทำให้อุเบกขาในขณะต่อ ๆ มาเกิดขึ้น และเมื่ออุเบกขาเกิดข้นแล้วก็จะพัฒนาไปอย่างต่อเนื่องและลึกซึ้ง ทำให้การปฏิบัติก้าวหน้าเลยสภาวญาณที่หยั่งรู้การเกิดดับของสภาวธรรม

อุเบกขาไม่ได้เกิดขึ้นง่าย ๆ ในใจของผู้เริ่มปฏิบัติใหม่ แม้จะขยันกำหนดสติทุก ๆ ขณะ อุเบกขาเกิดขึ้นแล้วก็จากไป จิตจะเป็นกลางในช่วงสั้น ๆ แล้วก็หายไปอีก อุเบกขาจะเจริญขึ้นเป็นระยะ ๆ ช่วงเวลาที่เกิดยาวนานขึ้นเรื่อย ๆ และบ่อยขึ้น ในที่สุดอุเบกขาก็จะแก่กล้าพอที่จะเป็นโพชฌงค์องค์หนึ่งได้

 

 

 







Copyright © 2010 All Rights Reserved.